Instrukcje dla pacjentów dotyczące samodzielnego przygotowania się do badań wykonywanych w Pracowni Chemii Klinicznej (PCHK)

  1. Ogólne zasady pobierania próbek krwi żylnej

W warunkach standardowych krew do rutynowych badań laboratoryjnych należy oddawać:

  • na czczo, chyba że lekarz zaleci inaczej,
  • przy zachowaniu dotychczasowej diety, chyba, że lekarz zaleci inaczej,
  • przed zażyciem porannej dawki leków, chyba, że lekarz zaleci inaczej.

Na kilka dni przed planowanym oddaniem próbki krwi do badań laboratoryjnych nie należy:

  • spożywać alkoholu i innych używek,
  • wykonywać znacznego wysiłku fizycznego.

UWAGA: Tuż przed pobraniem próbki krwi żylnej powinno się odpocząć ok. 15 min.

Jeśli warunki pobrania krwi żylnej nie spełniają powyższych warunków pobrania standardowego, odpowiednią informację należy przekazać osobie pobierającej materiał do badań.

 

  1. Instrukcja przygotowania pacjenta do wykonania doustnego testu tolerancji glukozy (DTTG) u osób dorosłych

Na co najmniej 3 dni przed wykonaniem doustnego testu tolerancji glukozy należy:

  • stosować dietę normalnowęglowodanową (tzn. nie ograniczać w sposób istotny spożycia węglowodanów),
  • utrzymywać zwykłą aktywność fizyczną,
  • ostatni, lekkostrawny posiłek spożyć wieczorem, na 8 – 10 godz. przed wykonaniem testu.

Podczas wykonywania doustnego testu tolerancji glukozy nie należy:

  • spożywać posiłków,
  • przyjmować leków,
  • palić papierosów,
  • zwiększać aktywności fizycznej (np. nie biegać, nie jeździć na rowerze).

UWAGA: Pierwszą próbkę krwi, tzw. „zerową”, należy oddać możliwie wcześnie rano, bezwzględnie na czczo. Dokładnie w 120 min. po wypiciu roztworu glukozy (75 g glukozy rozpuszczone w 300 ml przegotowanej, letniej wody) należy oddać drugą próbkę krwi. Wynik DTTG może być fałszywy, gdy test przeprowadzany jest w warunkach innych niż standardowe.

  1. Instrukcja przygotowania pacjenta do badania profilu lipidowego

W przypadku zlecenia profilu lipidowego wskazana przerwa w spożywaniu posiłków powinna wynosić 12 – 14 godz., z uwzględnieniem następujących wskazówek:

  • na 2 – 3 dni przed badaniem należy całkowicie wykluczyć spożycie alkoholu,
  • w okresie ok. 1 tygodnia przed badaniem należy stosować umiarkowaną, zwyczajową dietę, a posiłki spożywać regularnie (unikać głodówek i diet specjalnych),
  • w okresie 24 godz. przed badaniem należy unikać dużego wysiłku fizycznego,
  • na 30 min. przed pobraniem krwi pozostawać w spoczynku, np. siedzieć.

 

UWAGI:

  • Frakcja cholesterolu LDL nie jest wyliczana, gdy stężenie triglicerydów przekracza 350 mg/dl.
  • Frakcja cholesterolu HDL nie jest oznaczana, gdy stężenie triglicerydów przekracza 500 mg/dl.

 

  1. Zasady pobierania materiału do wykrywania krwi utajonej w kale testem FOB

 

  • Kał należy oddać w sposób naturalny, w dowolnej porze dnia, najlepiej do czystego, suchego pojemnika (np. nocnika).
  • Na pojemniku z aplikatorem do zbierania próbek kału (do nabycia w aptece) umieścić imię i nazwisko oraz datę pobrania materiału do badania.
  • Za pomocą aplikatora (łopatki znajdującej się w plastikowym pojemniku) pobrać niewielką ilość kału z kilku różnych miejsc stolca. UWAGA: unikać nadmiaru kału na aplikatorze!
  • Wprowadzić tak otrzymaną próbkę kału do pojemnika, szczelnie zakręcić i wymieszać.
  • Pojemnik z próbką kału należy niezwłocznie dostarczyć do laboratorium.
  • Pojemnik z próbką kału można przechowywać w temperaturze 2 – 8 °C.

 

  1. Instrukcja pobrania próbki moczu do badania ogólnego
  • Mocz powinien pochodzić z pierwszej lub, w uzasadnionych przypadkach, drugiej porannej porcji moczu, pod warunkiem, że ostatnie oddanie moczu miało miejsce przynajmniej 4 godz. wcześniej.
  • Nie należy oddawać próbek moczu podczas krwawienia miesięcznego u kobiet, a w razie konieczności pobrania zabezpieczyć ujście pochwy tamponem.
  • W dniu poprzedzającym badanie zaleca się stosowanie zwyczajowej diety, z fizjologiczną ilością wypijanych płynów (ok. 2 l dziennie). Ponadto, bezpośrednio przed oddaniem próbki moczu do analizy należy unikać zwiększonego wysiłku fizycznego.
  • Oddanie próbki moczu musi być poprzedzone dokładnym umyciem narządów płciowych sąsiadujących z ujściem cewki moczowej bieżącą wodą, bez stosowania środków odkażających.
  • Gdy nie ma możliwości podmycia się pod bieżącą wodą, skórę w okolicy zewnętrznych narządów płciowych należy wytrzeć dwukrotnie sterylnymi gazikami zmoczonymi wodą.
  • Mocz do badania ogólnego należy pobrać ze środkowego strumienia, tzn., że pierwszą porcję moczu należy oddać do toalety lub innego specjalnego naczynia, a następnie, bez przerywania strumienia moczu, pobrać do jednorazowego pojemnika ok. 50 ml moczu. Resztę moczu należy oddać do toalety.
  • Po pobraniu próbki moczu pojemnik należy szczelnie zamknąć i odpowiednio opisać, uwzględniając m.in.: nazwisko i imię, nazwę badania, datę i godzinę pobrania próbki moczu.
  • Pojemnik z próbką moczu należy dostarczyć do laboratorium w ciągu 1- 2 godzin od chwili pobrania.

 

UWAGA: Badanie ogólne moczu z mikroskopową oceną osadu powinno nastąpić najpóźniej do 2 godz. od chwili pobrania materiału. Stąd czas transportu próbki moczu do laboratorium nie powinien być dłuższy niż 1,5 godz. W uzasadnionych wypadkach dopuszcza się przechowywanie próbki moczu do 4 godz. w temp. 2 – 8 º C.

 

  1. Instrukcja wykonania dobowej zbiórki moczu (DZM)
  • Wykonanie dobowej zbiórki moczu należy dokładnie zaplanować, uwzględniając m.in.:

– konieczność zachowania niezbędnej intymności, potrzebnej do zbierania moczu w czasie 24 godz.,

– konieczność zachowania umiarkowanej, zwyczajowej diety, chyba, że lekarz zaleci inaczej,

– właściwy czas jej zakończenia, umożliwiający dogodny transport próbki do laboratorium.

  • Do wykonania dobowej zbiórki moczu należy przygotować czyste naczynie o objętości 2 – 3 l, ze szczelnie dopasowanym przykryciem i ew. skalą ułatwiającą ocenę objętości wydalonego moczu.
  • Mocz zbierany przez całą dobę należy trzymać w chłodnym miejscu, nie stosować środków konserwujących.

 

W celu wykonania dobowej zbiórki moczu należy:

  • rano opróżnić pęcherz moczowy do toalety (nie zbierać tej porcji moczu!) i zanotować dokładny czas wykonania tej czynności (będzie to czas rozpoczęcia zbiórki dobowej),
  • zbierać każdą następną porcję moczu do ww. naczynia,
  • zbiórkę zakończyć następnego dnia o godzinie wyznaczonej wcześniej jako początek zbiórki.
  • Zebrany mocz należy dokładnie wymieszać i zmierzyć całą objętość wydalonego podczas zbiórki moczu.
  • Do PCHK należy dostarczyć (wyłącznie!) próbkę moczu ze zbiórki dobowej (50 – 100 ml) odlaną do przygotowanego wcześniej naczynia jednorazowego.
  • Tak przygotowaną próbkę moczu należy odpowiednio opisać, dodając informację o całkowitej objętości wydalonego podczas zbiórki moczu!
  • Próbkę ze zbiórki dobowej moczu należy dostarczyć do PCHK w ciągu 2 – 3 godzin od czasu jej zakończenia, a resztę zebranego moczu wylać.